Het is een huidprobleem dat ontstaat door een overgevoeligheidreactie op het speeksel van het mugje Culicoïdes. Dit mugje vinden we vooral in beboste gebieden en dan wel met name in het voorjaar, zomer en najaar. Vooral na een zachte winter zien we veel problemen.

Het paard laat een soort allergische reactie zien als het in contact komt met het mugje, dit uit zich in huidproblemen rond met name de manen en de staart. Het paard heeft veel jeuk, schuurt de manen en staartbasis vaak kapot, wat weer kan leiden tot secundaire bacteriële ontstekingen. In milde vorm zie je alleen een paard of pony met afgeschuurde manen, bij ernstige aantasting kan de hele huid in de buurt hiervan gaan meedoen en ontstoken raken.

Hierover zijn nog te weinig gegevens bekend maar het lijkt er wel op dat staart- en maneneczeem een erfelijke basis heeft. Juist bij paarden waarvan de gevoeligheid bekend is, is het dus van groot belang preventief zoveel mogelijk maatregelen te nemen!

Staart- en maneneczeem is te behandelen, hoewel de resultaten heel wisselend kunnen zijn. Sommige paarden reageren goed op een therapie met ontstekingsremmers, terwijl anderen baat hebben bij een dagelijkse locale behandeling met shampoo of ontstekingsremmende zalf. Er zijn echter ook paarden die hier totaal niet op reageren!

Er zijn ook homeopathische middelen bekend die het proces zouden kunnen voorkomen/remmen. Ook hiervan is de werking zeer wisselend.

Er bestaat geen wondermiddel tegen staart- en maneneczeem, vaak is de beste behandeling preventie!

We weten dat de mugjes vooral rond zonsop- en ondergang actief zijn, dit is dus een moment dat een gevoelig paard opgestald zou moeten zijn. Ook helpt het om met een dunne deken de vliegen te weren. Er zijn zelfs speciale anti-muggen dekens die het hele paard van staart tot en met hals beschermen.

Een andere benadering is om de allergische reactie te voorkomen door het lichaam ongevoelig te maken voor de allergene stof. De allergene stof is de stof waartegen de allergische reactie van het lichaam gericht is. Dat is bij staart- en maneneczeem dus in de meeste gevallen de mug Culicoïdes. De theorie achter deze behandeling is het in opbouwende concentratie toedienen van de allergene stof(fen), waar het paard overgevoelig voor is. Hierdoor raakt het immuunsysteem "gewend" aan de allergene stof en zou de allergische reactie voorkomen worden. Deze techniek is bekend bij behandeling van allergieën bij mensen en ook bij honden.

Als u uw paard met desensibilisatie wilt laten behandelen wordt er eerst een bloedonderzoek gedaan naar antistoffen tegen Culicoïdes. Als het paard hier specifiek op reageert wordt een enkelvoudige desensibilsatie uitgevoerd. Als het paard niet op Culicoïdes  reageert (± 10% van de gevallen van staart- en maneneczeem wordt niet door Culicoïdes  veroorzaakt) kan met een uitgebreide allergische screening de aard van de allergie opgespoord worden.

De desensibilisatie bestaat uit een startkuur van 5 maanden, waarin de concentratie en hoeveelheid allergeen geleidelijk opgebouwd wordt met behulp van tweewekelijkse injecties. Na 5 maanden kan op onderhoudsdosering worden overgegaan, waarbij 1 keer per maand een injectie gegeven wordt. Als het paard goed op de therapie reageert kan het onderhoudsregime in principe voor onbepaalde tijd aangehouden worden.

Stal de Paardenvriend heeft 2 haflinger merries, Leentje en Viola, met ernstige staart- en maneneczeem. De merries zijn .. en .. jaar oud. Leentje is een nakomeling van Viola. Stal de Paardenvriend heeft nog een nakomeling van Viola, deze heeft geen staart- en maneneczeem. Voorjaar 2003 zijn de problemen weer in ernstige vorm opgedoken. De huid is dusdanig ontstoken geraakt en geïrriteerd door het vele schuren dat een behandeling met antibiotica en ontstekingsremmers wordt ingezet om de vicieuze cirkel te doorbreken. Tegelijkertijd wordt bloed afgenomen voor het desensibilisatieonderzoek.

Uit het bloedonderzoek blijkt dat beide paarden een duidelijke antistoffentiter tegen Culicoïdes hebben. Dit betekent dat hyperimmunisatie tegen Culicoïdes bij beide paarden mogelijk is. Begin juni 2003 wordt begonnen met de immunisatiekuur.

 

Onderstaande foto’s zijn begin juli 2003 genomen. De symptomen zijn nog heel duidelijk waarneembaar, maar de jeukklachten zijn al wat verminderd. De problemen worden, in tegenstelling tot andere jaren, vanaf nu niet erger.